Invasieve exoten verwijderen

Invasieve exoten zijn lastige planten die woekeren en moeilijk zijn weg te krijgen. Ze zijn daarom vervelend in de eigen tuin. Doordat ze inheemse planten overgroeien zijn ze ook schadelijk voor planten en dieren die van nature hier voorkomen. De belangrijkste invasieve exoten die in Wageningen voorkomen zijn de Japanse duizendknoop, de reuzenberenklauw en reuzenbalsemien.

Hoe zien ze eruit?

Japanse duizendknoop

De Japanse duizendknoop wordt zo’n 3 meter hoog en krijgt in de maand augustus witte pluimen. Deze plant is in Wageningen qua oppervlak de grootste invasieve exoot. Door de groeiknopen aan takken en wortels kan elk stukje plant of wortel weer uitgroeien tot een nieuwe plant. Als u een plant verwijdert moet u plant en wortel daarom helemaal weggooien bij het restafval. Download het infoblad over de Japanse duizendknoop(Externe link) .

Reuzenberenklauw

Als u de reuzenberenklauw eenmaal hebt gezien dan herkent u deze voortaan. Met zijn grote hoogte van 3 tot 5 meter en grote witte bloemschermen is het een opvallende plant. Aanraking van het blad kan leiden tot ernstige brandwonden bij mensen.

Reuzenbalsemien

Deze plant kan 50 cm tot wel 2,5 meter hoog worden. De roze geurende bloemen vormen in peulen die bij aanraking zaden ‘afschieten’. Door de grote dichte groei en geur verdringt deze plant wel andere planten. Daarom is de plant schadelijk voor de natuur. Deze plant is vrij makkelijk te bestrijden. Lees meer over de bestrijding op de website van het kennisnetwerk invasieve exoten.(Externe link)

De gemeente brengt in beeld

Voor een goede aanpak is het nodig om te weten waar invasieve exoten op dit moment groeien in de gemeente. Daarom voeren we jaarlijks een inventarisatie uit om te kijken wat er is. We brengen dan de plekken in kaart waar deze planten groeien. Bekijk de kaart(Externe link) met plekken die bij de gemeente bekend zijn op eigen grond. Ziet u een haard die nog niet op onze kaart staat? Onder de veelgestelde vraag ‘Er staat zo’n plant in mijn buurt. Wat moet ik doen?’ leest u hoe u dit overzicht kunt aanvullen.

Gemeente maakt een plan van aanpak

Deze winter 2025/2026 maakt de gemeente een plan van aanpak. Op basis van ervaring in andere gemeenten weten we dat het niet mogelijk is om alle invasieve exoten te verwijderen. Wat wel kan, is het aantal haarden verminderen. En zo verdere verspreiding tegen te gaan.

De gemeente informeert en ondersteunt bewoners

• Als gemeente helpen we bewoners om soorten te herkennen en te leren hoe u ze kunt bestrijden. Soms is er ook subsidie mogelijk voor bestrijding.
• Als gemeente ondersteunen we bewoners die deze soorten in de openbare ruimte willen verwijderen, bijvoorbeeld in de eigen buurt. Zo kunt u spitvorken lenen om de Japanse duizendknoop te verwijderen. Heeft u interesse? Stuur dan een mail naar groen@wageningen.nl
• Onder bepaalde voorwaarden is er ook subsidie mogelijk. Wilt u meer weten hierover? Kijk dan naar subsidie biodiversiteit aanvragen. 

Samen kunnen we verspreiding van deze ongewenste soorten voorkomen.

Op deze kaart staan alle planten die bij ons bekend staan en op gemeentegrond staan.(Externe link)

Hier vindt u per soort wat u kunt doen. Onder bepaalde voorwaarden is er ook subsidie mogelijk. Wilt u meer weten hierover? Kijk dan naar subsidie biodiversiteit aanvragen. 

Japanse duizendknoop

Via het kennisnetwerk invasieve exoten kunt u een folder downloaden (pdf) met de aanpak.(Externe link) Daar leest u wat u zelf kunt doen. 

Laat ze niet ontsnappen – alle plantenresten bij het restafval

Belangrijk bij de aanpak is dat u geen delen van de plant of wortels laat slingeren. Ook niet een klein stukje wortel of plant. De plantenstelen en wortels zijn opgebouwd uit knopen. Elke knoop kan weer uitgroeien tot een nieuwe plant.

Reuzenberenklauw

Bescherm uzelf bij bestrijding

Draag bij bestrijding van de Reuzenberenklauw altijd beschermende kleding die het hele lichaam bedekt. Draag laarzen, handschoenen en een regenpak. Ook de ogen moeten goed beschermd zijn. Aanraking van de plant veroorzaakt namelijk brandwonden. Lees meer over het bestrijden van de reuzenberenklauw op de website van het kennisnetwerk.(Externe link)

Voorkom bloei en zaadzetting

Centraal staat het voorkomen van bloei en zaadzetting. Want een plant kan wel 20.000 zaadjes voortbrengen.

Ook na de bestrijding goed opletten, het zaad blijft 7 jaar leven

Het zaad van de reuzenberenklauw is tot 7 jaar kiemkrachtig. Daarom moet de bestrijdingsmethode meerdere jaren achtereen worden uitgevoerd.

Reuzenbalsemien

Bestrijden van de reuzenbalsemien gebeurt door te voorkomen dat de plant zaden maakt en verspreidt. Trek de plant uit of maai deze heel kort af. Het beste kunt u de plant verwijderen en afvoeren. Of zo neerleggen dat deze niet meer kan wortelen. De plant wortelt anders weer makkelijk om verder te groeien. Lees meer over het bestrijden van de reuzenbalsemien op de website van het kennisnetwerk.(Externe link) Het zaad is maar 18 maanden kiemkrachtig. Daarom is deze plant vrij makkelijk te bestrijden. Een paar keer uittrekken en de groeiplaats nog een jaar bijhouden: dan is deze plant ook echt weg.

Uw hulp is welkom. Ziet u een invasieve exoot die nog niet op onze kaart(Externe link) staat? Geef het door! U kunt de plek doorgeven waar deze plant staat, de soort en een schatting van de oppervlakte waar de plant groeit. Dat doet u door een melding te doen via ons formulier melding openbare ruimte.  Hebt u de plant gemeld via waarnemingen.nl(Externe link) ? Ook deze plekken nemen we mee voor zover de haard op gemeentegrond ligt, of dicht daarbij. Meldingen van haarden buiten gemeentelijk grondgebied zijn ook nuttig. Want die kunnen we gebruiken om andere eigenaren te informeren.

Zelf aan de slag

U kunt zelf ook aan de slag als u een plant in de openbare ruimte ziet. Met de juiste kennis kunt u meehelpen in het bestrijden van invasieve exoten. Als gemeente bieden we informatie en ondersteunen we bewoners die deze soorten in de openbare ruimte willen verwijderen, bijvoorbeeld in de eigen buurt. Zo kunt u spitvorken lenen om de Japanse duizendknoop te verwijderen. Soms is er zelfs subsidie mogelijk. Chemische bestrijding is verboden op grond van de gemeente. Heeft u interesse? Stuur dan een mail naar groen@wageningen.nl

Wilt u meer weten over de subsidiemogelijkheden? Bekijk de pagina subsidie biodiversiteit aanvragen. 

Voorbeeld uit Wageningen-Hoog

Een werkgroep in Wageningen-Hoog heeft in 7 jaar 63 groeihaarden Japanse duizendknoop verwijderd. Met wekelijkse inzet van 2 uur, spitvorken, doorzettingsvermogen en een kop koffie of thee. Het kan dus.

Let op: Bewonersaanpak mag niet overal

De gemeente staat niet overal een bewonersaanpak toe. Op verkeersgevaarlijke plekken of bij de reuzenberenklauw ondersteunen we een bewonersaanpak niet. Daar zijn te veel risico’s.