Versie 13 mei 2026
Aanleiding
Als gevolg van de petitie die is opgestart door een aantal volkstuinders ontvangt de gemeente vragen over het gewenste gebruik van volkstuinen op de Wageningse Eng. Door middel van deze algemene beantwoording, willen we duidelijkheid geven op de vragen die leven onder de volkstuinders op de Eng.
Achtergrond
In 2020 heeft de gemeenteraad de Visie Wageningse Eng vastgesteld. Het belangrijkste doel van de visie was, is en blijft om het bijzondere landschap van de Wageningse Eng te behouden en versterken. Deze visie is participatief tot stand gekomen met een klankbordgroep waarin alle gebruikers van de Eng – waaronder de volkstuinders – vertegenwoordigd waren, alsook in samenspraak met de Stichting Wageningse Eng (SWE) en de Territoriale Adviescommissie Wageningse Eng (TAWE).
Openheid
De kenmerkende openheid van (vooral het open middengebied op) de Wageningse Eng is belangrijk en uniek voor niet alleen Wageningen, maar heel Nederland. Deze koesteren we. We willen daarom voorkomen dat de vergezichten beperkt worden of verdwijnen en daarmee het bijzondere cultuurhistorische landschap op den duur verloren gaat.
Volkstuinen
Volkstuinen zijn een gewaardeerde functie op de Wageningse Eng. Ze bieden ruimte voor o.a. recreatie, lokale voedselproductie en biodiversiteit. Net als met de andere functies op de Eng is het wel de bedoeling dat de volkstuinen passen in het waardevolle landschap van De Eng. Daarom zijn er in de visie – net als voor andere functies – regels opgenomen voor de volkstuinen.
De voorgestelde regels zijn niet nieuw
De regels zijn niet nieuw maar komen voort uit ontwikkelings- en gebruiksmogelijkheden zoals opgenomen in vastgesteld beleid voor de Wageningse Eng. De bedoeling hiervan was om de regels vervolgens planologisch-juridisch te vertalen in het bestemmingsplan (inmiddels ‘omgevingsplan’). Het college van burgemeester en wethouders heeft hiervoor een vervolgstap genomen om de voorgestelde2 regels in het ontwerp omgevingsplan ‘Hoofdstuk 22c Tweede Herziening Buitengebied’ op te nemen.
Wat zijn de (voorgestelde) regels?
De (voorgestelde) regels voor de volkstuinen op de Wageningse Eng zijn:
- Er geldt een maximale hoogte van 1 meter voor beplanten met houtige gewassen in de volkstuinen – Voor beplanting hoger dan een meter dient een vergunning aangevraagd te worden.
- Tijdelijke teeltondersteunende voorzieningen (zoals bonenstaken of een opkweektunnel) zijn toegestaan met een oppervlakte van 12 m2 per 50 m2
volkstuin; een bouwhoogte van maximaal 1,5 meter; en alleen in de periode half maart tot half september.
- Naast een berging voor gereedschappen en materialen voor tuinieren met een oppervlakte van maximaal 2 m2 per 50 m2 volkstuin, en een bouwhoogte van maximaal 1,5 meter, mag een waterberging (bijvoorbeeld een regenton) van maximaal 1 m3 aan toegevoegd mag worden.
Verder is begripsbepaling voor volkstuinen in het plan aangepast, door hier in cursief een verduidelijking toe te voegen, om beter aan te sluiten bij de huidige tijd, te weten: “grond waarop, anders dan ten dienste van een agrarisch bedrijf, op kleine schaal voedings- en/of siergewassen worden geteeld en voornamelijk ten eigen behoeve, vanuit recreatief en educatief oogpunt.”
Versoepeling van regels
Een veel gehoorde opmerking is dat de planologische regels voor de volkstuinen op de Wageningse Eng strenger worden dan ze waren. Dat is onjuist. Eerder waren de hierboven genoemde tijdelijke teeltondersteunende voorzieningen, de waterberging, en de beplanting tot 1m hoogte niet (vergunningvrij) mogelijk, en met de voorgestelde regels wel. Er is dus juist sprake van een versoepeling van de regels.
Handhaving
In de uitvoering van de visie volgen wij het vastgestelde uitvoeringsprogramma. Hierin is een drie-sporen-benadering opgenomen om de doelen uit de visie te bewerkstelligen: informeren, stimuleren, handhaven. Handhaven is pas de laatste stap. Daarvóór willen we als gemeente dus eerst inzetten op het informeren over de visie en het belang hiervan voor het landschap, en daarna inzetten op stimuleren om hiernaar te handelen.
Concluderend
Wij begrijpen de zorgen van de volkstuinders. Tegelijkertijd blijft het uitgangspunt voor de Wageningse Eng het behoud van de karakteristieke openheid van dit waardevolle cultuurlandschap. De regels voor de volkstuinen zijn zorgvuldig en participatief tot stand gekomen om zowel ruimte te bieden aan deze functie op de Eng, als het gebied als geheel te beschermen.
