Boombeheer

Gemeente Wageningen heeft circa 23.500 bomen in beheer en onderhoud. Bomen werken mee aan de kwaliteit en diversiteit van de openbare ruimte en daarmee een gezond leefklimaat. Door controles en snoeiwerk proberen wij onze bomen gezond en veilig te houden. Alle werkzaamheden worden gedaan door het gebruik van het Handboek bomen. Dit is een standaard werk voor goed en professioneel bomenbeheer. Deze methode wordt niet voor niets door meer dan 200 gemeentes toegepast.

Uitleg over de verschillende snoeivormen

Wij gebruiken 3 verschillende snoeivormen: 

  • Onderhouds- en begeleidingssnoei

Wij laten al onze bomen minimaal 1 keer in de 3 jaar controleren door een extern deskundige. Dit is de gebruikelijke landelijke termijn. Uit deze controle komen werkzaamheden. Zoals onderhouds- en begeleidingssnoei. Soms ook het kappen of aanplanten van nieuwe bomen. Bij onderhouds- en begeleidingssnoei kunt u bijvoorbeeld denken aan het opkronen van bomen. Dit betekent dat wij de stam van een boom vrij van takken maken. Zo kan worden voldaan aan de wettelijk vereiste minimale vrije doorrijhoogte. U kunt ook denken aan het snoeien van dode takken. 

  • Servicesnoei (overlastvermindering)

Minimaal 1 keer per jaar houden wij een ronde servicesnoei. Servicesnoei heeft als doel het verminderen van overlast. Denk hierbij aan het verwijderen van takken die over een perceelgrens hangen. Dit is geen regulier werk en wordt gedaan aan de hand van ontvangen meldingen van inwoners. Belangrijk uitgangspunt hierbij is dat deze snoei niet ten koste gaat van de conditie en levensverwachting van de boom. In veel gevallen betekent deze manier van werken dat wij de overlast maar beperkt kunnen wegnemen. Heeft u in uw buurt een boom met hinderlijke takken of een boom waar u vragen over heeft? Maak dan een melding openbare ruimte.

  • Snoei-attentie en risicobomen

Bomen die een groter risico vormen controleren wij elk jaar. Als het nodig is, vindt ook jaarlijkse snoei plaats. Ook bomen die een tussentijds probleem krijgen zoals dood hout worden meegenomen in deze snoeironde.
 

Veelgestelde vragen

Ik ervaar overlast van een gemeentelijke boom. Kunnen jullie hier iets aan doen?  

Gaat het om een tak die overhangt? Dan kunnen wij deze overlast vaak verminderen. Dat doen wij door een tak met een service snoeironde mee te nemen. Wij snoeien alleen op zo'n manier dat de boom gezond en levensvatbaar blijft. Dit betekent dat we in de meeste gevallen niet vaker dan eens per 3 jaar een aantal grote (polsdikke) takken weg kunnen halen. Er zijn daardoor niet veel mogelijkheden. Voor onder andere schaduw, bloesem- en bladval geldt dat snoei deze overlast niet goed vermindert of voorkomt. Te veel snoeien heeft ook soms een tegengesteld resultaat. Namelijk dat de boom juist extra takken en blad gaat aanmaken. Soms noemt men ook kandelaberen. Dat houdt in dat alle hoofdtakken van een boom worden afgezaagd. In de meeste gevallen leeft de boom door deze noodmaatregel minder lang. Daarom wordt hier alleen in bijzondere situaties over nagedacht. Voor kandelaberen is een vergunning nodig.   

Hoe vaak snoeien jullie een boom?

Dit is niet precies te zeggen. Wij inspecteren al onze bomen minimaal 1 keer in de 3 jaar. Uit een inspectie komt naar voren of een boom snoei nodig heeft. Snoei is namelijk niet altijd nodig. Gemiddeld kunnen we stellen dat we onze bomen elke 3 tot 6 jaar snoeien. Belangrijke reden om te snoeien is veiligheid. Ook zorgt goed boomonderhoud ervoor dat bomen gezond groter kunnen worden.

Kapt de gemeente bomen vanwege overlast?

De gemeente kapt geen bomen vanwege overlast. Iedere boom geeft wel overlast. Hoe deze overlast ervaren wordt, is vaak heel persoonlijk. Waar de één van een bloesem van de kersenboom geniet, ervaart de ander overlast. Soms kan de overlast heel groot zijn. Dit is voor de gemeente geen reden om te kappen. De voordelen van bomen zijn namelijk erg groot. Denk hierbij aan de waarde van de bomen voor de natuur. Maar ook aan de groene uitstraling die ze aan de wijk geven. En de bijdrage die ze leveren voor een goed klimaat. Ook is veel overlast vaak van tijdelijke aard.

Ik heb wortelopdruk in mijn tuin door een (gemeentelijke) boom. Wat doet de gemeente daar aan?

Wortelopdruk is dat de wortels van een boom de tegels van uw terras of oprit omhoog drukken. Wortelopdruk(schade) op uw eigen grond is uw eigen verantwoordelijkheid. Ook als de wortelopdruk door een boom van de gemeente komt. U mag wortels op uw eigen grond afhakken of verwijderen. Het is wel belangrijk dat dit professioneel gedaan wordt. De wortels komen anders vaak terug. Ook moet de boom goed kunnen herstellen. Is  de wortelopdruk veroorzaakt door een gemeentelijke boom? Dan vinden wij het fijn als u met ons overlegt. Soms kunnen wij op de grens van uw perceel (grond) en de gemeentegrond een wortelwerings- of geleidingsscherm plaatsen. Dit geeft vaak een oplossing voor een lange tijd, omdat zo’n scherm de wortelt dwingt terug te groeien. 

Hoe hoog worden bomen opgesnoeid?

Bij de meeste (laan)bomen is een stam zonder takken nodig om veilig onder de boom door te kunnen rijden. Voor rijwegen is de wettelijke eis een minimale vrije doorrijhoogte van 4,5 meter. Voor voet- en fietspaden is dat  2,5 meter. Afhankelijk van de boomsoort kan de takvrije stam soms wel 6-8 meter zijn omdat takken doorhangen. Het takvrij maken wordt opkronen genoemd. Opkronen doen we altijd stap voor stap. We houden daarbij rekening met de soort boom en de gesteldheid van de boom.

Afbeelding wettelijk vereiste vrije doorrijhoogte fiets- en voetpaden is 2,5 meter en rijwegen 4,5 meter.

Ik denk dat een gemeentelijke boom onveilig is (bijvoorbeeld tijdens storm). Wat doen jullie hier aan?

Als eigenaar van een boom zijn wij wettelijk verplicht aantoonbaar zorgvuldig te handelen. Dit betekent dat wij een boom minimaal 1x per 3 jaar controleren. Vaak is dat voldoende om een goed beeld te houden van de conditie en veiligheidsrisico’s van een boom. Denkt u dat een boom onveilig is,  dan gaan wij uit van de aanwezige controle gegevens. Bij twijfel controleren wij de boom opnieuw. Als er dan maatregelen nodig zijn, dan nemen wij die binnen een redelijke termijn. Dat is normaal 3 maanden. De aanpak hierboven is voldoende in normale situaties. Tegen bijzondere situaties zoals een storm is niets te doen. Bomen zijn nu eenmaal levend. Daarmee is nooit elk risico voor de veiligheid weg te nemen. 

Hoe gaat de gemeente om met bomen die een risico zijn voor de veiligheid en het advies kappen krijgen?

Soms blijkt uit een inspectie dat de boom niet veilig is. Of dat de boom bijna niet veilig te houden is door bijvoorbeeld een slechte conditie. Het advies is dan kappen. In sommige gevallen is ook het flink verkleinen van het bovenste gedeelte van de boom (de kruin) een mogelijkheid. Of het op stam zetten van een boom. Dit laatste betekent dat alleen de stam blijft staan of alleen een stam met enkele takken. Via beide maatregelen blijft de boom toch nog van waarde voor met name de natuur. De keuze tussen kap of sterk innemen van kroon/takken is altijd een afweging tussen:  
•    extra kosten voor beheer 
•    (natuur)waarde van de boom en levensverwachting 
Bij het kappen van de boom, moet voor de meeste bomen eerst een omgevingsvergunning aangevraagd worden. Pas nadat de vergunning is gegeven, mag de boom gekapt worden. Is er direct gevaar? Dan kan de gemeente een versnelde vergunning aanvragen (aanvraag noodkap). Hiermee kan de boom gelijk gekapt worden.

Kapt de gemeente eikenbomen in verband met de eikenprocessierups?

Nee. Dit komt omdat dit probleem op andere manieren opgelost kan worden. Gemeente Wageningen gaat de eikenprocessierups tegen door middel van het opzuigen van de nesten. De rups komt zo vaak voor dat we niet ieder nest weg kunnen halen. We concentreren ons daarom vooral op gebieden waar overlast en risico’s zijn. Meer informatie vindt u op onze website onder eikenprocessierups. Eikenbomen zijn inheems in Nederland. Ze hebben een hele grote waarde voor de natuur en kunnen heell oud worden. Dit zijn redenen om goed om te gaan met onze eikenbomen.

Kapt de gemeente bomen vanwege allergie?

Nee. De pollen van bomen verspreiden zich over langere afstanden. Hierdoor geeft het kappen van bomen maar weinig verlichting bij een allergie.