Eerste bewoning

Archeologische vondsten tonen aan dat er al in de prehistorie sprake is van menselijke activiteit op het grondgebied van de huidige gemeente Wageningen. De oudste vondsten zijn gedaan bij op de Fransche Kamp waar 170.000 jaar oude vuurstenen werktuigen zijn gevonden. De grafheuvels bij onder andere Oranje Nassau’s Oord zijn al rond 2500 v. Chr. opgeworpen. Op andere plaatsen zijn ook sporen uit de Bronstijd (1500 v. Chr.) en de Vroege IJzertijd (800 tot 500 v. Chr.) gevonden. Alleen uit de IJzertijd kennen we enkele boerderijen.

In de twintigste eeuw werd bij de Diedenweg een groot grafveld (ca. 1000 graven) gevonden waar vanaf het einde van de vierde eeuw tot het einde van de negende eeuw mensen zijn begraven. De bijbehorende nederzetting is nog niet teruggevonden.

Akte uit 838De eerste schriftelijke vermelding van Wageningse namen vinden we in een akte van 838. Daarin is sprake van Thullere en Bracola, waarmee vermoedelijk de buurtschappen Dolder en Brakel, ten noorden van het tegenwoordige stadscentrum, worden bedoeld. U ziet de namen op de afbeelding hiernaast op de vierde regel van onderen. Tot de jaren zestig van de 20e eeuw vormden deze buurtschappen samen de Benedenbuurt, een buurt van boerderijen, arbeidershuisjes, winkeltjes en cafeetjes.
 
Deze buurten lagen op de grens van de oostelijke droge zandgronden en de akkers op de Eng, en de lager gelegen veengebieden in het westen. Andere buurtschappen waren de Peppel, Leeuwen, de Vierhuizer Brink en de Stadsbrink.
 
De ontwikkeling van de stad zelf heeft zich veel later voltrokken. Op de stuwwal die nu Wageningse Berg heet, staat rond het jaar 1000 een kapel. De parochie waarvan deze kapel het centrum is, wordt in de bronnen Wacheningon en Wagenunge genoemd. Het is mogelijk dat daarmee een gebied westelijk, onderaan de berg, wordt bedoeld; de wijk die nu nog steeds bekend staat als 'Oud Wageningen'.
 
Als zich later nog iets westelijker, eigenlijk al in het veengebied, een stad ontwikkelt, gaat die gemeenschap Nieuw Wageningen ('Nijwageningen') heten.

volgende pagina >

Uitgelicht