Onderzoek in de ondergrond voor aardwarmte

Vanaf oktober vindt er seismisch onderzoek plaats langs de derde onderzoekslijn. Deze onderzoekslijn loop via de gemeente Arnhem, Renkum, Overbetuwe, Wageningen, Rhenen, Neder-Betuwe naar de gemeente Buren. Voor de gemeente Wageningen is deze onderzoekslijn gesitueerd in de uiterwaarden om zoveel mogelijk overlast te voorkomen.

Het seismisch onderzoek maakt deel uit van een landelijk onderzoek om informatie te verzamelen over de ondergrond in Nederland. Met als doel nauwkeuriger te kunnen inschatten waar aardwarmtewinning mogelijk is. Het is een verkennend onderzoek. Het winnen van aardwarmte is geen onderdeel van dit onderzoek.

Onderzoek  aardwarmte
Als onderdeel van de energietransitie ziet de Rijksoverheid kansen om met aardwarmte een deel van onze warmtevraag in huizen, kantoren en voor bepaalde industrie te verduurzamen. Aardwarmte is warm water dat van nature diep in de bodem aanwezig is. In grote delen van Nederland is echter weinig informatie bekend over de ondergrond en de Rijksoverheid wil daarover meer informatie verzamelen. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat financiert daarom het landelijk onderzoek dat ‘Seismische Campagne Aardwarmte Nederland’ (SCAN) heet. SCAN wordt uitgevoerd door TNO en EBN (Energie Beheer Nederland).

Seismisch onderzoek in de praktijk
Een medewerker van de uitvoering kijkt hoe de lokale situatie is zoals afstand tot gebouwen, mogelijke obstakels of gevoelige objecten. Denk hierbij aan ondergrondse leidingen of gevoelige gewassen. Op basis van deze informatie worden de plekken van schotgaten uitgezet. Langs de lijn wordt elke 40 tot 100 meter een gat gemaakt met een diameter van 8 centimeter en maximaal 40 meter diep. De schotgaten worden met een boorinstallatie gemaakt die achterop een tractor is gemonteerd. In elk gat wordt een kleine hoeveelheid springstof geplaatst waarna het gat volledig wordt afgedicht met zwelklei. Dit is een soort klei die helemaal uitzet en daarmee het gat weer opvult en afdicht. Er worden vervolgens draadloze geofoons geplaatst bij de gaten. Dit zijn kleine kastjes die werken als een soort microfoons. Deze geofoons worden met een pin in de grond geprikt en registreren later de echo’s van de opgewekte geluidsgolven in de ondergrond. Als alle gaten langs een deel van de lijn gevuld zijn en de geofoons goed geplaatst zijn, worden de ladingen één voor één ontstoken. Dit wekt geluidsgolven op in de ondergrond.  Als u dichtbij de bron zou staan zou u hiervan een doffe plof kunnen horen en mogelijk een lichte trilling kunnen ervaren (alsof er een vrachtwagen voorbijrijdt). Na afloop is van een schotgat weinig tot niets meer te zien. Alle materialen, zoals de geofoons, worden weer meegenomen en alle gaten worden weer gedicht.

Bij seismisch onderzoek worden geluidsgolven de ondergrond in gestuurd om zo de dikte en ligging van de onderliggende aardlagen in kaart te brengen. Kijk voor meer informatie over wat seismisch onderzoek is op www.scanaardwarmte.nl of bekijk de film inbedden seismisch onderzoek via: https://vimeo.com/337240295.

Veilig en verantwoord
Dit seismisch onderzoek is een vervolg op een onderzoek dat eerder dit jaar, volgens dezelfde werkwijze, tussen Utrecht en Almere is uitgevoerd. Er is toen geen schade of overlast gemeld. Seismisch onderzoek wordt al decennia succesvol gedaan in Nederland. Wanneer de geluidsgolven de grond in worden gebracht, kan in de directe omgeving een doffe plof te horen zijn. Van dichtbij kunnen mogelijk ook lichte trillingen worden ervaren (alsof een vrachtwagen voorbijrijdt). De bewoners en bedrijven in de directe omgeving worden altijd voorafgaand aan en tijdens de werkzaamheden geïnformeerd. EBN is uitvoerder van dit onderzoek en heeft al jarenlange ervaring met projecten in de ondergrond. Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) is verantwoordelijk voor controle op de naleving van de voorwaarden en veiligheid van het seismisch onderzoek. Ook is SodM degene die de benodigde vergunning(en) afgeeft.

Meer informatie
Kijk op www.scanaardwarmte.nl voor meer informatie over SCAN. Op deze website staan binnenkort ook de locaties van het seismisch onderzoek in deze regio, de bijgewerkte planning en u kunt er updates over de werkzaamheden in dit gebied lezen. Bewoners en eventuele bedrijven in de directe omgeving van de werkzaamheden ontvangen hierover een brief aan huis.