Nieuwjaarstoespraak burgemeester Geert van Rumund

Sterren

Wat niet wordt aangewezen, niet omlijst, niet onderstreept,

behoort algauw tot wat gewoon bestaat - of altijd lijkt geweest.

De tijd hoeft nooit gerepareerd, de aarde zal wel voortbestaan,

toch denk ik vaak aan wie de sterren poetst, en aan het lampje

in de maan.

Er staan geen namen in het gras dat pas nog werd gemaaid,

en wie hier bloemen heeft gezaaid, of het de wind wel was

zal ik niet weten. Wie verfde de versleten bank, wie zag er

dat hij was verweerd? Een barst die weer gelijmd wordt,

wordt niet altijd gemarkeerd.

Iemand speelt op onze beiaard, maakt onzichtbaar ons

geluid, iemand zet geruisloos koffie, iemand steekt zijn

handen uit. Iemand zorgt en iemand luistert, heeft geduld

en heel misschien, poetst er iemand onze sterren, ook

als dat niet wordt gezien.

We merken het maar nauwelijks als het er altijd is

geweest, maar dat wat niet wordt uitgelicht, schittert

zelf gewoon het meest.

 

Stadsdichter Ivanka de Ruijter

Nieuwjaarsreceptie gemeente Wageningen 6 januari 2020 en ter gelegenheid van 25-jarig jubileum Vrijwilligers Centrum Wageningen.

 

Nieuwjaarstoespraak burgemeester Geert van Rumund

Dank je wel Ivanka, voor wederom een prachtig gedicht. Vanavond gaan we er voor zorgen dat de sterren die jij benoemt wel een beetje worden uitgelicht, want dat verdienen ze als geen andere.

Maar allereerst dames en heren heet ik u van harte welkom op deze nieuwjaarsreceptie waarin we elkaar alle goeds wensen voor het nieuwe jaar. ‘Samen maken we 2020’. Dat heeft u kunnen lezen op de uitnodiging van vanavond. Ik ben dan ook blij dat wij hier vanavond met zoveel mensen samen zijn gekomen.

Maar de tekst op onze uitnodiging had een diepere betekenis. Op die uitnodiging stond namelijk ook een aantal foto’s van inwoners, die foto’s ziet u vanavond terug in deze zaal en in de rest van het stadhuis. Ik noem hen BW’ers. Voor sommigen van u Bekende Wageningers, maar het zijn vooral Belangrijke Wageningers. Zij zijn de sterren uit het gedicht van Ivanka, het zijn de vrijwilligers in onze stad. Hen willen we vanavond extra in het zonnetje zetten, want vrijwilligers maken het verschil.

Samen maken we 2020 en dat wordt een bijzonder jaar waarin we 75 jaar bevrijding gaan vieren. Er wordt al maanden hard gewerkt om van 4 en 5 mei 2020 bijzondere dagen te maken. Dat gebeurt hier achter op het kantoor van Wageningen45, bij ons op het stadhuis en op het provinciehuis in Arnhem. Maar ook vrijwilligers zijn onontbeerlijk om zo’n festival te kunnen organiseren. We mogen ons gelukkig prijzen met die honderden mensen die zich inzetten om er weer twee gedenkwaardige dagen van te maken. Wageningen45 hanteert dit jaar dan ook niet voor niet als thema ‘Vrijwilligers maken het verschil’.

Maar 75 jaar Vrijheid is veel meer dan 4 en 5 mei. We gaan in Wageningen namelijk vanaf 20 februari 75 dagen lang elke dag aandacht geven aan de thema’s vrede, vrijheid en veiligheid. Dat gebeurt met grotere activiteiten als de lancering van een boek over de geschiedenis van 75 jaar vieren van de bevrijding in Wageningen, de tentoonstelling Vrijheidsexpress en de opening van de wandelroute Pad van de Vrijheid. Maar ook activiteiten als de rondleidingen van het Gilde, concerten van koren en muziekgezelschappen en de adoptie van de oorlogsmonumenten staan dit jaar in het teken van 75 jaar Vrijheid. Speciale aandacht wil ik hier vanavond vragen voor de Bevrijdingsvlag, een initiatief van onze centrummanagers Robert Frijlink en Ilonne Bongers. Her en der in de stad ziet u die al hangen maar ik zou het prachtig vinden als de vlag vanaf 20 februari en zeker op 4 en 5 mei onze stad omtovert in een Vrijheidsvlaggenzee.

Samen maken we 2020. Samen met inwoners, vrijwilligers, bedrijven en onderwijsinstellingen. In dit kader wil ik vanavond ook aandacht vragen voor de Wageningse Stadsagenda. Samen met de WUR heeft de gemeente die in maart 2019 getekend. Hierin staat beschreven dat op de thema’s Klimaatneutraal 2030, Voedsel en Gezondheid en Natuur en Landschap samengewerkt gaat worden. Via de samenwerking kunnen we nog beter werken aan onze identiteit als ‘City of Life Sciences’ en de aanwezige kennis benutten voor de opgaven in de stad, zodat onze eigen inwoners ook baat hebben bij de kennis binnen WUR. Samenwerking is bij uitstek het middel om de band tussen inwoners, studenten, onderzoekers, ambtenaren en andere betrokkenen levend te houden.

Dit jaar gaan we de eerste resultaten van de samenwerking evalueren, maar ik kan u alvast zeggen dat die er veelbelovend uitzien. In de Tarthorst en andere wijken wordt gekeken hoe het Bomenplan een bijdrage kan leveren aan een beter klimaat. Op kinderdagverblijven stimuleren we het eten van gezonde groente en fruit. Een promovendus aan de WUR onderzoekt samen met een Wageningse verloskundigenpraktijk en het consultatiebureau in de Nude hoe je zwangere vrouwen gezonder kunt laten eten. Vanuit de WUR wordt onderzocht of je een businesscase kunt opstellen met een combinatie van 50% natuurdoel en 50% zonne-energie. Mooie voorbeelden van samenwerking.

Samen maken we 2020 met meer Wageningers dan ooit tevoren. Want het cijfer van 40.000 inwoners is bijna bereikt. Het afgelopen jaar is het inwonertal met 929 personen gestegen tot 39.703. Deze groei kwam niet door het geboorte- en sterftecijfer van onze inwoners. Hoewel het aantal nieuwgeborenen met 324 hoger was dan het jaar voordien, zijn ook 391 inwoners ons het afgelopen jaar ontvallen. De groei is vooral te verklaren door het grote aantal nieuwe inwoners. Vanuit andere gemeenten mochten we 3.998 nieuwe inwoners begroeten en vanuit

het buitenland 1.985. In beide categorieën een opvallende stijging ten opzichte van een jaar eerder. Ik heb niet onderzocht hoe dat komt, maar het zal ongetwijfeld te maken hebben met de komst van Unilever en de verdere groei van de Campus. Maar wellicht blijven veel van die nieuwkomers maar tijdelijk, want een opvallend hoog aantal van bijna 5.000 mensen heeft onze stad weer verlaten naar andere gemeenten of het buitenland.

Verder nog een paar opvallende cijfers uit het bevolkingsverloop: het aantal nationaliteiten in onze stad is weer flink gegroeid van 132 naar 137. Voor de honderdplussers was het geen best jaar. Hun aantal is met drie gedaald naar vijf inwoners. Twee dames zijn 100, éen heer 101, één dame 102 en één heer 104. Er is vorig jaar meer getrouwd, dat aantal steeg van 110 naar 145. Het aantal geregistreerde partnerschappen steeg van 48 naar 56. En er blijven meer mensen samen, daar komt het woord weer, want het aantal echtscheidingen daalde van 56 naar 54.

Dames en heren, velen van die bijna 40.000 inwoners zijn BW’ers, Belangrijke Wageningers. Ik noemde ze al eerder en ik wil besluiten met de reden van de foto’s op de uitnodiging en hier vanavond. Naast de viering van 75 jaar Vrijheid is er dit jaar een ander bijzonder jubileum. Het Vrijwilligers Centrum Wageningen viert namelijk het 25-jarig bestaan.

Begonnen in 1995 als samenwerking tussen acht welzijnsorganisaties en kerkelijke instanties, is het Vrijwilligers Centrum uitgegroeid tot een organisatie met 35 vrijwilligers en drie betaalde krachten. Zij maken het vrijwilligerswerk succesvol voor de inwoners van onze stad, voor maatschappelijke organisaties en vrijwilligers zelf.

Het is verrassend en geweldig om te zien hoeveel mensen zich in Wageningen inzetten voor elkaar en onze omgeving. Het totale aantal vrijwilligers is niet exact bekend, maar het moeten er duizenden zijn. Wageningen kent meer dan 400 organisaties die met vrijwilligers werken. Dat gebeurt op allerlei gebieden; sport, cultuur, zorg, natuur, scholen, welzijn, veiligheid, internationale projecten. Daarnaast zijn er steeds meer mensen actief voor een initiatief in hun eigen buurt. In mijn jaren als burgemeester heb ik veel vrijwilligers op tal van gebieden mogen ontmoeten. Telkens ben ik weer onder de indruk van hun inzet en hun betrokkenheid bij anderen. Samen maken al deze vrijwilligers het verschil. Zij maken de stad en ons land mooier, socialer en leefbaarder.

Het Vrijwilligers Centrum Wageningen gaat het zilveren jubileum dit jaar uitgebreid vieren en daar zult u dan ook het nodige van gaan horen. Op donderdag 16 januari is de aftrap met een feestje waarin de nieuwe website en vacaturebank worden gepresenteerd. Op 26 februari heb ik zelf de eer om de mobiele tentoonstelling ‘Hart van Wageningen’ te openen die in de maanden daarna op verschillende locaties in onze stad te zien is.

Dames en Heren,

Als het me gegeven wordt, ben ik op 1 november 15 jaar Burgemeester van Wageningen. Een geweldig ambt in een geweldige stad. Maar eens is het mooi geweest. Ik heb via onze Commissaris van de Koning onze Koning verzocht om me per 1 november ontslag te

verlenen. In de 10 maanden die er nog te gaan zijn is er ruim de tijd om een goede opvolger te vinden.

In 2005 heb ik Wageningen leren kennen door – onder het motto ‘Aan de slag’ - elke week een dagdeel als vrijwilliger aan het werk te gaan. Onder het motto ‘Vier de Vrijwilliger’ wil ik in de periode tot 1 november weer een dagdeel in de week als vrijwilliger aan de slag. Mocht uw organisatie daar belangstelling voor hebben, verneem ik dit graag. Dan gaan we dat inplannen.

Vrijwilligers maken het leven van velen net wat mooier en waardevoller. Daarom wil ik graag een cadeau aanbieden aan de 25 jarige Vrijwilligerscentrale en daarin aan al die vrijwilligers die in Wageningen actief zijn. Het is geen traditioneel geschenk dat je kunt uitpakken, maar het komt zo luidkeels deze zaal binnen.